ရွမ္း (သွ်မ္း) သမိုင္း ႏွင့္ ရွမ္း (သွ်မ္း) လူမ်ဳိးအေၾကာင္းတစ္ေစ့တစ္ေစာင္း

တာခ်ီလိတ္ၿမိဳ႕သည္ ရွမ္းျပည္နယ္(အေရွ႕ပိုင္း) တြင္ တည္ရွိေသာေၾကာင့္ တိုင္းရင္းသားေပါင္းစံုေနထိုင္ၾကရာတြင္ ယခုတင္ျပမည့္ အခ်က္အလက္မွာ တိုင္းရင္းသားအမ်ားစုမွာမွ ရွမ္း(သွ်မ္း) လူမ်ဳိးအေၾကာင္းျဖစ္ပါသည္။ တာခ်ီလိတ္ၿမိဳ႕တြင္ ေနထိုင္သူဦးေရ အမ်ားဆံုးမွာ ရွမ္း(သွ်မ္း)လူမ်ဳိး ျဖစ္ၿပီး၊ အခါလူမ်ဳိးႏွင့္ လားဟူ လူမ်ဳိးတို႕သည္လည္း တာခ်ီလိ္တ္တြင္ အမ်ားအျပားေနထိုင္လွ်က္ရွိၾကသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းရွိ ရွမ္းလူမ်ိဳးတို႔၏သမိုင္း

AD ၁၂၈၀-၁၅၅၄

ျမန္မာရာဇဝင္သမိုင္းမ်ား၊ ကုန္းေဘာင္သီေပါရာဇဝင္မ်ားအရ ရွမ္းျပည္ကို စတင္တည္ေထာင္ခဲ့သူမွာ ဘိႏၷကမင္းျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။ ထို႔ေၾကာင္႔ "ရွမ္းမင္းအစ ဘိႏၷက" ဟုပင္ေရးသားခဲ့ၾကေလသည္။ ထိုရာဇဝင္အရ တေကာင္းမင္းအဘိရာဇာ၏ အဖဆက္အႏြယ္ျဖစ္ေသာ ဘိႏၷကရာဇာမင္းလက္ထက္တြင္ တေကာင္းျပည္အား တရုတ္တို႔ ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္လာသျဖင့္ ထိုမင္းသည္ တေကာင္းနန္းကို စြန္႔ခြာၿပီးလွ်င္ ဧရာဝတီျမစ္အေနာက္ဘက္ မလယ္အရပ္တြင္ စိုးစံေနစဥ္ ထိုမင္းနတ္ရြာစံ၍

ရွမ္း" ႏွင့္ "တိုင္း" ေဝါဟာရရွင္းလင္းခ်က္

"ရွမ္း"ဟူေသာေဝါဟာရမွာ အျခာလူမ်ိဳးမ်ားကရွမ္းလူမ်ိဳးမ်ားကိုေခၚေသာ ေဝါဟာရျဖစ္ပါသည္။ ရွမ္လူမ်ိဳးတို႔က မိမိကိုယ္ကို"တိုင္း" (Tai) ဟုေခၚၾကသည္။ ယိုးဒယားႏိုင္ငံသားမ်ားကမူ “ထိုင္း” (Thai) ဟုေခၚၾကသည္။ “ရွမ္း” ေခၚ “တိုင္း ” ၏ အဓိပၸါယ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ အမ်ိဳးမ်ိဳး ဖြင့္ဆိုထား ေၾကာင္းေတြရပါသည္။ ေရွျမန္မာေက်ာက္စာတို႔တြင္ “သ်မ္” (သို႔) “သ်ံ” ဟုေရးသားၾကသည္။
ေရွးယခင္က “ရွမ္း” ကို “သွ်မ္း” ဟုေရးသားၾကသည္။ ရွမ္းလူမ်ိဳးမ်ားသည္ “ရွမ္း” ဟုေရးသားျခင္းကို ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ျခင္းမရွိဟုသိရသည္။ “ရွမ္း” ဟူေသာအေရးအသားမွာ ယခုေခတ္သစ္ရွမ္းစာေပတြင္ “ဖြဲႏု”ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ “ခ်သည္၊ တိုက္ခိုက္သည္၊ ရိုက္ႏွက္သည္” ဟူ၍လည္းေကာင္း အဓိပၸာယ္ရွိေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းရွိ ရွမ္းလူမ်ိဳးတို႔၏သမိုင္း

AD ၁၂၈၀-၁၅၅၄ ျမန္မာရာဇဝင္သမိုင္းမ်ား၊ ကုန္းေဘာင္သီေပါရာဇဝင္မ်ားအရ ရွမ္းျပည္ကို စတင္တည္ေထာင္ခဲ့သူမွာ ဘိႏၷကမင္းျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။ ထို႔ေၾကာင္႔ "ရွမ္းမင္းအစ ဘိႏၷက" ဟုပင္ေရးသားခဲ့ၾကေလသည္။ ထိုရာဇဝင္အရ တေကာင္းမင္းအဘိရာဇာ၏ အဖဆက္အႏြယ္ျဖစ္ေသာ ဘိႏၷကရာဇာမင္းလက္ထက္တြင္ တေကာင္းျပည္အား တရုတ္တို႔ ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္လာသျဖင့္

ရွမ္းညီေနာင္ သုံးပါး

အခါတပါး ဘိႏၷၿမိဳ႕ကိုအစိုးရေသာ ေစာ္ဘြားႀကီးတြင္ သားေတာ္ႏွစ္ပါးရွိ၏။ ေစာ္ဘြားႀကီးမရွိ၍ သားေတာ္ႀကီးက ဘိႏၷကၿမိဳ႕ကို မင္းျပဳေတာ္မူ၏။ ေနာင္ေတာ္၏ လုပ္ႀကံမႈကိုစိုးရိမ္သျဖင့္ ညီေတာ္အငယ္ သိဂၤဗိုလ္သည္ အလုပ္အေႂကြးတို႔ႏွင္႔တကြ ျမင္ဆိုင္းအရပ္သို႔ တိမ္းေရွာင္လာသည္။ ျမင္ဆိုင္းတြင္ အသည္သူႂကြယ္ သမီးႏွင့္ အိမ္ေထာင္ျပဳျပီး ရာဇသၾကၤန္၊ အသခၤရာ၊ သီဟသူဟူေသာ သားေတာ္သံုးပါး ထြန္းကားသည္။ အခါတပါး သိဂၤဗိုလ္သည္ တူးရြင္းထမ္းျပီး ေတာသို႔ သြားရာတြင္ ေနာက္ကတူးရြင္းကို မိုးၾကိဳးပစ္ေလ၏။ သိဂၤဗိုလ္သည္ "ငါကား အိုမင္းျပီ၊

မိုးညင္းစလုံ (စ၀္လုံ) အင္း၀ ကို တိုက္ခိုက္ျခင္း

မိုးညင္း (မိုင္းယန္း)သည္ မြန္ဂိုတို႔လက္ထက္ ၁၂၈၉ ခုႏွစ္မွစ၍ ရွိေနေၾကာင္းသိရသည္။ တရုတ္မင္မင္းေခတ္ (၁၄၀၃) ခုႏွစ္တြင္ ေရွးဦးစြာေဖာ္ျပထားသည္။ ဧရာဝတီႏွင့္ ခ်င္းတြင္းျမစ္ႏွစ္သြယ္အၾကားတြင္ က်ယ္ဝန္းလွေသာ နယ္ႀကီးတစ္ခုျဖစ္ခဲသည္။ ေအဒီ ၁၄၁၆ ခုႏွစ္တြင္ မိုးညွင္းႏွင့္ ကေလးၿမိဳ႕တို႔ စစ္ျဖစ္ၾကရာ မင္းႀကီးစြာကဲက ႏွစ္နယ္လံုးကို သိမ္းပိုက္ခဲ့သည္။ ေအဒီ ၁၅၀၄ ခုႏွစ္တြင္ မိုးညွင္းစဝ္လံုသည္ ဆင္ျမင္းအလံုးအရင္းႏွင့္ ဒီပဲယင္းၿမိဳ႕ကို

သိုဟန္ဘြား (AD 1527-1543)

 ျမန္မာသကၠရာဇ္ (၈၈၈) ခု၊ ေအဒီ ၁၅၂၇ ခု အင္းဝပ်က္သည့္ႏွစ္သည္ မင္းဝမင္းနရပတိ၊ ျပည္ဘုရင္ ဆင္ျဖဴရွင္ သတို႔မင္းေစာ၊ ဟံသာဝတီမင္း ဗညားရံတို႔ အနိစၥေရာက္သည့္ ႏွစ္လည္းသည္။ ထိုအခ်ိန္ကား ရွမ္းျပည္တြင္ သိုဟန္ဘြား ဒုတိယအႀကိမ္ နန္းတက္ျခင္းျဖစ္သည္။

အုန္းေပါင္ခြန္မိန္း (AD ၁၅၄၃-၁၅၄၅)

သိုဟန္ဘြားအနီစၥေရာက္ျပီးေနာက္ အင္းဝတြင္ရွိေသာ မွဴးမတ္အေပါင္းတို႔က မင္းၾကီးရန္ေနာင္အား မင္းျပဳရန္ ေတာင္းဆိုေသာ္လည္း မင္းၾကီးရန္ေနာင္အလိုမရွိသျဖင့္ အုန္းေပါင္ခြန္မႈိင္းငယ္ကို အင္းဝမင္းျပဳေစသည္။ မင္းၾကီးရန္ေနာင္အား တလုပ္ျမိဳ႕ကို ပိုင္စားေစေသာ္လည္း ေနာက္တစ္ႏွစ္တြင္ မင္းၾကီးရန္ေနာင္သည္ မကၡရာအရပ္၌ ရဟန္းဝတ္သြားေလေတာ့သည္။ ေအဒီ ၁၅၄၃ ခုႏွစ္ အုန္းေပါင္းခြန္မိန္းသည္ အင္းဝမင္းျဖစ္ေသာအခါ ေညာင္ေရႊ၊ မိုးနဲ၊ ဗန္းေမာ္၊ မိုးမိတ္၊

မိုးၿဗဲနရပတိမင္း ( ေအဒီ ၁၅၄၅-၁၅၅၁)

ျမန္မာသကၠရာဇ္ (၉၀၇) ခု၊ ေအဒီ ၁၅၄၅ ခုတြင္ မိုးၿဗဲမင္းသည္ နရပတိဟူေသာအမည္ႏွင့္ အင္းဝေရႊနန္းကို တက္ေတာ္မူသည္။ စစ္ကိုင္းစည္သူေက်ာ္ထင္လည္း စစ္မက္ မျပက္ျဖစ္ၾကသည္။ မိုးၿဗဲနရပတိသည္ အင္းဝကိုတက္လွ်င္ အုန္းေပါင္း ေဆြၾကီးတို႔ကိုလည္း မဆက္ဆံ။

စစ္ကိုင္းစည္သူေက်ာ္ထင္ ( ေအဒီ ၁၅၅၁-၁၅၅၄)

တပင္ေရႊထီးလက္ထက္ ျမန္မာသကၠရာဇ္ (၉၀၆) ခုတြင္ စလင္းစည္သူေက်ာ္ထင္ႏွင့္ ပဲခူးစည္သူေက်ာ္ထင္သည္ ဆင္စီးခ်င္းတိုက္ခိုက္ၾကရာ စလင္းစည္သူေက်ာ္ထင္ အေရးမသာသျဖင့္ ဆင္တစ္ေကာင္ႏွင့္ ေလာင္းရွည္ေၾကာင္း ခ်င္းေတာင္ကိုေျပးေလ၏။ စလင္းစည္သူေက်ာ္ထင္ကို ခ်င္းတို႔ဖမ္းမိျပီး မိုးညွင္းစဝ္လံုငယ္သို႔ ဆက္သ၏။ မိုးညွင္းစဝ္လံုငယ္၏ အကူအညီျဖင့္ အင္းဝကိုလုပ္ၾကံရန္အတြက္ ဆင္ေျခာက္ဆယ္၊ ျမင္းရွစ္ရာ၊ စစ္သည္သူရဲငါးေသာင္းေပး၍ သကၠရာဇ္ (၉၀၇) ခုတြင္ ယခုစစ္ကိုင္းျမိဳ႕ကို တည္ေတာ္မူသည္။

ဘုရင့္ေနာင္ ရွမ္းျပည္သို႔ခ်ီတက္ျခင္း

ဘုရင္ေနာင္ အင္းဝကိုရျပီးေနာ္က အံုးေပါင္ခြန္မႈိင္းစားေသာ စဥ့္ကူးျမိဳ႕ကို ေရေၾကာင္းဆန္၍ လုပ္ၾကံေစျပန္သည္။ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၉၁၆၊ ေအဒီ (၁၅၅၄) ခုႏွစ္ တေပါင္းလခန္႔တြင္ ဗန္းေမာ္ရွမ္းျပည္ဘက္သို႔ ခ်ီရာ ဓိက်ည္၊ ေကာင္းတံု၊ ေကာင္းစင္၊ ငရင္၊ ဗန္းေမာ္ စသည္တို႔မွ လက္ေဆာင္တို႔ျဖင့္ ခိုဝင္လာသည္။ ထို႔ေနာက္ မိုးေကာင္း၊ မိုးညွင္း၊ မိုးနဲ၊ ေညာင္ေရႊ၊ ရပ္ေစာက္၊ လဲခ်ား၊ မိုင္းကိုင္ စေသာရွမ္းျပည္နယ္တလႊားကို သိပ္ယူေလသည္။ ေအဒီ ၁၅၅၇ တြင္ မိုးနဲကိုရေသာ္ ထားစင္ဆိပ္မွ သံလြင္ျမစ္ကို ကူးျပီးလွ်င္ ဇင္းမယ္သို႔ ခ်ီ၍ လုပ္ၾကံသည္။ ေအဒီ ၁၅၅၈ ခုတြင္ မင္းႏွင့္တကြ ျမိဳ႕ကိုရသည္။ ဇင္းမယ္မင္း ကို မင္းျမဲျပဳေစ၍ ဇင္းမယ္တြင္ ဗမာတပ္ကို အေစာင့္အေနခ်ထားကာျပန္ေလသည္။ အျပန္တြင္ ဇင္းမယ္သား ပညာသည္တို႔ကို ေခၚခဲ၍ ဟံသာဝတီတြင္ အကြက္ခ်၍ ေနေစသည္။ ထိုအခါမွစ၍ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ဇင္းမယ္ ယြန္းထည္ပညာ ေရာက္လာသည္ဟု ဆိုၾကသည္။

ရွမ္းျပည္အမ်ဳိးသားေန႔အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

ရွမ္းျပည္ လူထုေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ေစာ္ဘြားမ်ား ဦးေဆာင္ကာ ကမကထျပဳမႈအရ ရွမ္းျပည္အလယ္ပုိင္း ယခင္လဲခ်ားနယ္ ပင္လုံျမိဳ႕၌ ၁၉၄၇ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၃ ရက္ေန႔မွ ၁၂ ရက္ေန႔အထိ ၁၀ ရက္ၾကာ က်င္းပခဲ့ေသာ ဒုတိယ ပင္လုံညီလာခံဟာ “ေဖေဖာ္၀ါရီ ၇ ရက္ ရွမ္းျပည္အမ်ဳိးသားေန႔ နဲ႔ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၂ ရက္ ျပည္ေထာင္စုေန႔ (၀ါ) ပင္လုံစာခ်ဳပ္ေန႔” ေေတြေပၚေပါက္ေစခဲ့တဲ့ ကမၻာေက်ာ္ သမုိင္း၀င္ေန႔ ျဖစ္ပါတယ္။
ပင္လုံစာခ်ဳပ္မထိုးခင္ တစ္ရက္အလုိ ၁၁-၂-၁၉၄၇ ေန႔မွာ ရွမ္းျပည္ေကာင္စီ ဥကၠဌ စ၀္ခြန္ပန္းစိန္က ရွမ္းျပည္လူမ်ဳိးေပါင္းစုံႏွင့္ ပတ္သက္အက်ံဳး၀င္ေသာ ေအာက္ပါဆုံးျဖတ္ခ်က္ ၃ ရပ္ကုိ ခ်မွတ္ခဲ့ပါတယ္။

ႏြားဝန္တင္ ႏွင့္ ေခါင္းေလာင္းသံ

လူတို႔သည္ လူမႈေရးအတြက္ ေန႔စဥ္အမွ် လႈရွားသြားလာလ်က္ စားေသာက္ေနထိုင္ေရး ကိစၥရပ္မ်ား၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ ကိစၥရပ္မ်ား၊ အမ်ိဳးအႏြယ္အလိုက္ အေပါင္းအသင္း ဆက္ဆံေရးႏွင့္ ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈ ကိစၥရပ္မ်ား၊ တဦးႏွင့္တဦး ေရေျမ ေတာေတာင္ ဘယ္လုိပင္ျခားေသာ္လည္း ေတာေတာင္ ရွိဳေျမာင္မ်ားအၾကား အခက္အခဲ အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ ျဖတ္ေက်ာ္သြားလာခဲ့သည္မွာ လြယ္ကူသည့္ ကိစၥမ်ိဳးမဟုတ္ပါေခ်။

အခက္အခဲၾကားမွ ေက်ာ္လႊားေျဖရွင္းခဲ့သည့္ ေရွးယခင္က အျပဳအမူ လိမၼာယဥ္ေက်းမႈ (Civilization) အဆင့္ အတန္းကို ဆိုလိုျခင္းျဖစ္သည္။

ရွမ္းအမ်ိဳးသားတို႔ ျဖစ္ေပၚလာပံု (ေရွး႐ိုးစဥ္လာ)

ရွမ္းအမ်ိဳးသားမ်ားက မိမိတို႔သည္ ကမၻာဦး အစကပင္ ရွိေနၿပီးေသာ လူမ်ိဳးမ်ား ျဖစ္သည္ဟု ယံုၾကည္ၾကသည္။ ရွမ္းဆိုေသာ စကားလံုးသည္ ပါဠိစကားမွ သက္ဆင္းလာေသာ ပါဠိပ်က္စကား ျဖစ္သည္ဟု အဆိုရွိသည္။ရွမ္းအမ်ိဳးသားတုိ႔က မိမိတို႔ကိုယ္ကို မိမိတို႔ တိုင္း ဟု ေခၚသည္။ တိုင္း အဓိပၸာယ္မွာ ေတာက္ပျခင္း ျဖစ္သည္။ ရွမ္းရွမ္းေဆာက္ပသည္။ မီးခိုးမီးလွ်ံ (ရွမ္း) စေသာ စကားမ်ားတြင္ ရွမ္းစကားလံုးမွာ ေတာက္ပျခင္း ျပည့္ဝျခင္း သေဘာအဓိပၸာယ္ကို ေဆာင္သည္။ရွမ္းျပည္ကို မိန္းတိုင္း၊ ရွမ္းလူမ်ိဳးကို ကြန္းတိုင္း၊ ရွမ္းစကားကို ကြမ္းတိုင္းဟု ရွမ္းဘာသာျဖင့္ ေခၚသည္။

ရွမ္းႏိုင္ငံေတာ္(ရွမ္း ႏွင့္ တရုတ္ တို႔၏ မွတ္တမ္းမ်ားမွ)

သွ်မ္းတိုင္းဌာေနမ်ားကို တည္ေထာင္ျခင္း

ရွမ္းတိုင္းဌာေနမ်ား တည္ေထာင္ျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ သမိုင္း အေထာက္အထားမ်ားစြာ ရွိခဲ့ရာ ယၡဳ ကၽြန္ေတာ္သည္ ကခ်င္ျပည္နယ္ မိုးညွင္းျမိဳနယ္ ဘီလူၿမိဳ႕သမိုင္း စာအုပ္မွ ေမာရွမ္း ႏွင့္ ရွမ္းျမန္မာေခၚ တိုင္းလုိင္း ေရွ႕ေဟာင္း ရွမ္းသမိုင္း စာအုပ္မ်ားမွ ထုတ္ႏုတ္၍ ျမန္မာဘာသာသို ျပန္ဆိုထားေသာ သမိုင္းဝင္ ေရႊဘုံသာ ဘုရားသမိုင္း စာအုပ္တြင္ ပါဝင္ေသာ ရွမ္းသမိုင္း မွတ္တမ္း အက်ဥ္းကို ထုတ္ႏုတ္ တင္ျပ လိုက္ပါတယ္။ ရွမ္းဘာသာ စကားကို ျမန္မာသို႔ ျပန္ဆိုရာတြင္ အသံထြက္ မွန္ကန္စြာ ျပန္ဆိုရန္ မွာ မလြယ္ကူေသာေၾကာင့္ လြဲေခ်ာ္မႈမ်ားကို ေမတၱာေရွ႕ထား၍ ျပင္ဆင္ဖတ္ရႈေပးၿပီး လိုအပ္သည္မ်ား ကိုလည္း ကူညီၿပဳ႕ျပင္ေပးႏိုင္ပါတယ္ ။